Jobsdb by SEEK ชวนผู้ที่กำลังเริ่มต้นเส้นทางอาชีพเตรียมพร้อมรับตลาดงานยุค AI ด้วย 3 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ Skills (ทักษะ), Experience (ประสบการณ์) และ AI Readiness (ความพร้อมในการใช้ AI)
เมื่อ AI เข้ามาเปลี่ยนแปลงเนื้องานและทักษะที่ผู้ประกอบการมองหา วุฒิการศึกษายังคงเป็นพื้นฐานสำคัญ แต่เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับผู้สมัครงานระดับเริ่มต้น ผู้หางานจึงควรใช้ข้อมูลจากประกาศงานจริงเพื่อทำความเข้าใจว่าแต่ละสายงานต้องการทักษะใด และวางแผนพัฒนาตนเองให้สอดคล้องกับเป้าหมายอาชีพ
AI เปลี่ยนกติกาอย่างไร และคนรุ่นใหม่ต้องเตรียมอะไร
ความท้าทายดังกล่าวยิ่งมีนัยสำคัญเมื่อมองไปยังจำนวนคนรุ่นใหม่ที่กำ ลังจะเข้าสู่ตลาดแรงงาน โดยในอีก 15 ปีข้างหน้า คนรุ่นใหม่กว่า 1.2 พันล้านคนทั่วโลกจะก้าวเข้าสู่วัยทำงาน ในขณะที่ AI เข้ามามีบทบาทเพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่องในตลาดงาน โดยกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ประเมินว่า งานราว 40% ทั่วโลกอาจได้รับผลกระทบจาก AI สะท้อนว่าโจทย์สำคัญในอนาคตอาจไม่ใช่เพียงการสร้างงานให้เพียงพอสำหรับคนรุ่นใหม่ แต่ยังรวมถึงการเตรียมคนให้มีทักษะและความพร้อมสอดคล้องกับงานที่กำลังเปลี่ยนไปด้วย
ประเด็นเรื่อง AI และอนาคตของการจ้างงานยังถูกหยิบยกขึ้นหารือบนเวที “Small AI: More and Better Jobs” ในการประชุมประจำปี IMF-World Bank 2026 ที่กรุงเทพฯ โดย Tharman Shanmugaratnam ประธานาธิบดีสิงคโปร์ ชี้ว่า ความต้องการจ้างงานในตำแหน่งระดับเริ่มต้นกำลังลดลง โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี และเริ่มเห็นแนวโน้มในอุตสาหกรรมอื่น อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงจาก AI อาจไม่ได้เกิดขึ้นในรูปแบบที่เทคโนโลยีเข้ามาแทนที่คนทั้งตำแหน่งในทันที แต่เกิดจากการที่ AI ค่อย ๆ เข้ามาเปลี่ยนลักษณะงานทีละส่วน ซึ่งย่อมทำให้ทักษะที่จำเป็นสำหรับการทำงานแต่ละบทบาทเปลี่ยนตามไปด้วย
การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเริ่มสะท้อนผ่านความต้องการของตลาดแรงงานแล้ว โดยข้อมูลของ IMF พบว่า หนึ่งใน 10 ประกาศงานในประเทศพัฒนาแล้วต้องการทักษะใหม่อย่างน้อยหนึ่งทักษะ โดยเฉพาะในกลุ่มงานวิชาชีพ เทคนิค และบริหาร ขณะที่สายงานด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) คิดเป็นมากกว่าครึ่งของความต้องการทักษะใหม่ ข้อมูลเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า การพูดถึงผลกระทบของ AI ต่อตลาดงานจึงไม่ควรจำกัดอยู่เพียงคำถามว่า “AI จะทำให้งานหายไปหรือไม่” แต่ควรมองไปพร้อมกันว่า AI กำลังเปลี่ยนเนื้องานอย่างไร และทักษะแบบใดกำลังมีความสำคัญมากขึ้นในตลาด
คุณดวงพร พรหมอ่อน กรรมการผู้จัดการ Jobsdb by SEEK ประเทศไทย กล่าวว่า “AI กำลังเปลี่ยนทั้งรูปแบบการทำงานและทักษะที่องค์กรต้องการ สำหรับคนรุ่นใหม่ การเตรียมตัวเข้าสู่ตลาดงานจึงอาจต้องมองให้ไกลกว่าวุฒิการศึกษา สิ่งสำคัญคือการเข้าใจว่างานที่เราสนใจกำลังเปลี่ยนไปอย่างไร ผู้ประกอบการกำลังมองหาทักษะแบบไหน และเรายังต้องพัฒนาตัวเองในด้านใด การมีข้อมูลตลาดงานที่ชัดเจนจะช่วยให้คนรุ่นใหม่วางแผนได้ตรงจุดมากขึ้น และมอง AI ไม่เพียงในฐานะความเปลี่ยนแปลงที่ต้องรับมือ แต่เป็นเครื่องมือที่สามารถนำมาใช้สร้างโอกาสในการทำงานและพัฒนาตัวเองได้ Jobsdb ต้องการช่วยให้คนรุ่นใหม่เข้าถึงข้อมูลเหล่านี้ เพื่อให้สามารถวางแผนและตัดสินใจเรื่องเส้นทางอาชีพได้อย่างมั่นใจมากขึ้น”
คำถามที่เปลี่ยนไป จาก “เรียนอะไรมา” สู่ “ทำอะไรได้”
วุฒิการศึกษายังคงเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับการเริ่มต้นในหลายสายอาชีพ แต่ในวันที่ลักษณะงานเปลี่ยนเร็วขึ้น สิ่งที่ผู้ประกอบการมองหาจากผู้สมัครงานอาจไม่ได้จำกัดอยู่เพียงสาขาที่เรียนหรือวุฒิที่ได้รับ แต่ยังรวมถึงความสามารถในการนำความรู้ไปใช้จริง และความพร้อมที่จะเรียนรู้ทักษะใหม่ตามการเปลี่ยนแปลงของงาน สำหรับคนรุ่นใหม่ การเตรียมตัวก่อนเข้าสู่ตลาดงานจึงควรครอบคลุมทั้ง Skills (ทักษะ), Experience (ประสบการณ์) และ AI Readiness (ความพร้อมในการใช้ AI) ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญในการเตรียมความพร้อมสำหรับการทำงาน
การเตรียมความพร้อมจึงควรเริ่มจากการพัฒนา Skills (ทักษะ) ที่สอดคล้องกับสายงาน ทั้งทักษะเฉพาะทาง ทักษะด้านดิจิทัล และ AI ควบคู่กับ Human Skills (ทักษะความเป็นมนุษย์) เช่น การคิดวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการสื่อสาร ซึ่งยังคงมีความสำคัญต่อการทำงานร่วมกับเทคโนโลยี ขณะเดียวกัน คนรุ่นใหม่ควรหาโอกาสนำความรู้และทักษะเหล่านี้ไปใช้จริง เพื่อสร้าง Experience (ประสบการณ์) ที่สะท้อนความสามารถในการทำงาน โดยไม่จำเป็นต้องจำกัดอยู่เพียงประสบการณ์จากงานประจำ รวมถึงพัฒนา AI Readiness (ความพร้อมด้าน AI) ที่ไม่ได้วัดเพียงจากความสามารถในการใช้เครื่องมือ AI แต่ยังรวมถึงการรู้จักคิด วิเคราะห์ ตรวจสอบผลลัพธ์ และตัดสินใจด้วยตนเอง
อย่างไรก็ตาม การเตรียมตัวไม่ได้หมายความว่าคนรุ่นใหม่จำเป็นต้องมีทุกทักษะหรือเรียนรู้ทุกเครื่องมือที่กำลังเป็นกระแส สิ่งสำคัญกว่าคือการรู้ว่าอาชีพหรือตำแหน่งงานที่ตนเองสนใจกำลังต้องการอะไร แล้วเลือกพัฒนาทักษะที่สัมพันธ์กับ Career Goal (เป้าหมายด้านอาชีพ) ของตนเอง เพราะยิ่งตลาดงานเปลี่ยนเร็ว การรู้ว่าจะพัฒนาตัวเองไปในทิศทางใดก็ยิ่งมีความสำคัญไม่แพ้การมีทักษะจำนวนมาก
รู้ทิศทางตลาดในยุค AI ว่า “งานไหนกำลังโต และงานไหนกำลังเปลี่ยน”
เมื่อ AI เข้ามามีบทบาทต่อการทำงานมากขึ้น การเตรียมตัวจึงไม่ใช่เพียงการเรียนรู้วิธีใช้เทคโนโลยี แต่ต้องเข้าใจด้วยว่า AI กำลังเปลี่ยนโอกาสและความต้องการในตลาดงานอย่างไร ทั้งอาชีพที่กำลังเป็นที่ต้องการ ลักษณะงานที่กำลังเปลี่ยน และทักษะหรือคุณสมบัติที่ผู้ประกอบการกำลังมองหา การติดตามทิศทางเหล่านี้จะช่วยให้คนรุ่นใหม่เห็นภาพชัดขึ้นว่า ตลาดกำลังมุ่งไปทางไหน และตนเองควรพัฒนาทักษะด้านใดเพื่อเตรียมพร้อมรับการเปลี่ยนแปลง
Jobsdb จึงเป็นอีกหนึ่งแหล่งข้อมูลที่ช่วยให้คนรุ่นใหม่สำรวจการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ผ่านตำแหน่งงานจริงในตลาด เพื่อดูว่าอาชีพใดน่าสนใจและกำลังเป็นที่ต้องการ รวมถึงทักษะและคุณสมบัติแบบใดที่แต่ละสายงานกำลังมองหา ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้การเตรียมพร้อมในยุค AI ไม่ได้ตั้งอยู่บนความกังวลต่อเทคโนโลยีเพียงอย่างเดียว แต่มีข้อมูลตลาดมาประกอบการตัดสินใจและวางแผนเส้นทางอาชีพได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น
เปลี่ยน Skills ให้เป็น Experience ที่จับต้องได้
เมื่อเห็นทิศทางของตลาดและรู้ว่าต้องพัฒนาทักษะด้านใดแล้ว อีกโจทย์สำคัญสำหรับ Entry-Level Candidates (ผู้สมัครงานระดับเริ่มต้น) คือการทำให้ผู้ประกอบการมองเห็นว่าสามารถนำทักษะเหล่านั้นไปใช้ได้จริง แม้ผู้สมัครอาจยังไม่มีประสบการณ์จากงานประจำมากพอที่จะใช้เป็นหลักฐานของความสามารถ แต่การสร้างประสบการณ์ไม่จำเป็นต้องรอจนถึงงานแรก เพราะสามารถเริ่มได้ตั้งแต่ระหว่างเรียน ผ่านการฝึกงาน งานพาร์ตไทม์ โปรเจกต์ กิจกรรม หรือ Portfolio ซึ่งล้วนเป็นโอกาสในการนำความรู้และทักษะไปใช้กับสถานการณ์จริง
ดังนั้น สิ่งที่ผู้ประกอบการมองหาจากผู้สมัครงานจึงไม่ใช่เพียงรายการทักษะบนเรซูเม่ แต่รวมถึงหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่า ผู้สมัครเคยนำทักษะเหล่านั้นไปใช้กับอะไร มีบทบาทหรือความรับผิดชอบอย่างไร รับมือกับโจทย์หรือแก้ปัญหาแบบไหน และเกิดผลลัพธ์อะไรจากสิ่งที่ทำ เช่นเดียวกับการใช้ AI ซึ่งการระบุว่า “ใช้ AI ได้” อาจยังไม่เพียงพอ หากไม่สามารถแสดงให้เห็นว่านำเครื่องมือดังกล่าวไปช่วยทำงานควบคู่กับการคิด วิเคราะห์ ตรวจสอบ และตัดสินใจด้วยตนเองได้อย่างไร การนำเสนอประสบการณ์ในลักษณะนี้จึงช่วยเปลี่ยนทักษะที่ระบุไว้บนเรซูเม่ให้เป็นหลักฐานที่สะท้อนความพร้อมในการนำไปใช้กับการทำงานจริง
ใช้ข้อมูลตลาด วางแผนให้พร้อมก่อน “งานแรก”
ในยุคที่เส้นทางจาก “เรียนจบ” ไปสู่ “ได้งาน” อาจไม่ได้ตรงไปตรงมาเหมือนเดิม Jobsdb by SEEK จึงมุ่งเป็นมากกว่าแพลตฟอร์มที่ช่วยให้ผู้สมัครงานมองเห็นตำแหน่งงานที่เปิดรับ แต่ยังช่วยให้คนรุ่นใหม่สามารถใช้ข้อมูลตลาดงานเพื่อทำความเข้าใจว่าโอกาสอยู่ตรงไหน ตลาดกำลังต้องการทักษะและคุณสมบัติแบบใด และตนเองควรเตรียมตัวอย่างไร ผ่านข้อมูลจากทั้งฝั่งผู้สมัครงานและผู้ประกอบการ ตลอดจน Career Advice (คำแนะนำด้านอาชีพ) ที่สามารถนำมาใช้ประกอบการวางแผนเส้นทางอาชีพ
สำหรับนักศึกษาจบใหม่และผู้ที่กำลังเริ่มต้นเส้นทางอาชีพ สามารถเริ่มต้นจากการสำรวจตำแหน่งงานจริงบน Jobsdb เพื่อดูว่าสายงานที่สนใจกำลังต้องการทักษะและคุณสมบัติแบบใด ควบคู่กับการศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับอาชีพที่น่าสนใจสำหรับเด็กจบใหม่ อาชีพที่มีแนวโน้มเติบโต และ Career Advice (คำแนะนำด้านอาชีพ) เพื่อให้การเลือกเส้นทางอาชีพ การพัฒนาทักษะ และการสร้างประสบการณ์ตั้งอยู่บนความเข้าใจตลาดงานที่ชัดเจนขึ้น และช่วยเตรียมความพร้อมสำหรับการเริ่มต้นเส้นทางอาชีพในยุค AI